Hybride katten – problematische exotische rassen

Hybride katten zijn het resultaat van een kruising tussen een (gedomesticeerde) poes / kater (minder gebruikelijk) en een wilde katachtige. Door de kruising met een wilde kat krijgen de nakomelingen een ongewoon uiterlijk, vergelijkbaar met dat van een wild dier. Bekende exotische rassen zijn onder andere Savannah-katten: kruising tussen een serval (Leptailurus serval¹) en een huiskat (Felis catus²); Caracat: kruising tussen een caracal (Caracal caracal³) en een huiskat; Bengaalse kat: kruising tussen een Aziatische luipaardkat (Prionailurus bengalensis⁴) en een huiskat; Chausie: kruising tussen een junglekat (Felis chaus⁵) en een huiskat.

De eerste nakomelingen van een paring worden aangeduid als F1 (F = Filial generation⁶). Deze dieren hebben nog steeds een groot deel van hun wilde ouder in zich. De nakomelingen van een F1 en een huiskat vormen vervolgens de F2-generatie, enzovoort.⁷ Met elke volgende generatie neemt het aandeel wilde kattengenen af. Vanaf de F5-generatie worden katten, zoals de hierboven genoemde, niet langer als hybride katten beschouwd en mogen ze legaal door particulieren worden gehouden (afhankelijk van lokale voorschriften en beperkingen).

Belangrijk: Voordat u een hybride kat koopt of adopteert, is het essentieel dat u zich informeert over de nationale of lokale wetgeving in uw land. Daarin staat vanaf welke generatie en onder welke voorwaarden u een dergelijk exotisch ras mag houden.

Het is belangrijk om te beseffen dat wilde en gedomesticeerde katten geen natuurlijke voortplantingspartners zijn en alleen paren wanneer ze daartoe gedwongen worden.⁸ Voor de vrouwelijke gedomesticeerde kat kan het paren – afhankelijk van de wilde paringspartner – aanzienlijke stress, pijn, lijden en in sommige gevallen zelfs de dood veroorzaken door een krachtige beet in de nek.

Het paren van katten kan schadelijk zijn voor de gedomesticeerde vrouwelijke kat. Normaal gesproken wacht het mannetje op het juiste moment en springt dan van achteren op het vrouwtje, bijt haar in de nek en duwt haar op de grond terwijl hij zijn penis met weerhaken inbrengt.⁹ Wanneer het mannetje zich vervolgens terugtrekt, verwonden de naar achteren gerichte weerhaken van zijn penis de vagina van het vrouwtje¹⁰, een proces dat allesbehalve prettig is voor de kat. Wanneer een mannelijke caracal bijvoorbeeld paart met een huiskat, is het vrouwtje duidelijk kleiner en lichter dan het mannetje (mannetjescaracal tot 125 cm lang / schouderhoogte tot 50 cm / tot 19 kg zwaar^3,11 tegenover huiskat 51 cm lang / schouderhoogte tot 25 cm / tot 5 kg zwaar¹²), waardoor dit aanzienlijke pijn en schade kan veroorzaken.

Huis- en wilde katten hebben elk een verschillend aantal chromosomen, wat levendgeborenen van beide nog ingewikkelder maakt^13,14 en kan leiden tot onvruchtbaarheid bij mannelijke hybriden tot de F3-generatie¹⁵. Daarom worden vrouwelijke huiskatten meestal gebruikt voor exotische fokkerij. Om de zaken nog erger te maken, zijn de draagtijden van de twee soorten verschillend, bijvoorbeeld de huiskat 52 - 74 dagen¹⁶ en de caracal.

Huis- en wilde katten hebben elk een verschillend aantal chromosomen, wat levendgeborenen van beide nog ingewikkelder maakt^13,14 en kan leiden tot onvruchtbaarheid bij mannelijke hybriden tot de F3-generatie¹⁵. Daarom worden vrouwelijke huiskatten meestal gebruikt voor exotische fokkerij. Om de zaken nog erger te maken, zijn de draagtijden van de twee soorten verschillend, bijvoorbeeld 52 - 74 dagen voor de huiskat¹⁶ en 68 - 81 dagen voor de caracal.³ Als gevolg hiervan kunnen kittens te vroeg of dood geboren worden. ¹⁷ Aangezien de hybride kittens aanzienlijk groter zijn dan normale kittens, kan dit leiden tot zeer moeilijke bevallingen waarbij de moeder vaak niet overleeft.¹⁸ Wilde kattenmoeders kunnen hun kittens uiteindelijk ook afstoten als ze te klein zijn.¹³

Hybride katten zijn vatbaar voor gezondheidsproblemen. De meest voorkomende aandoeningen zijn chronische inflammatoire darmziekten, diarree¹⁹, aanhoudende infecties met een darmparasiet (Tritrichomonas foetus), hypertrofische cardiomyopathie, een hartspierziekte^20,21, progressieve retinale atrofie en luxerende patellae.²² Hoewel deze gezondheidsbeperkingen ook bij huiskatten kunnen voorkomen, komt een hogere incidentie voor bij hybride katten.¹⁷

Het is niet zonder reden dat het houden van hybride katten van de eerste generatie verboden is of aan strenge voorwaarden onderworpen is. Door de dominantie van wilde dierengenen is een harmonieuze co-existentie met hen vrijwel onmogelijk. Zelfs het houden van dieren van latere generaties, wat in sommige landen legaal is voor particulieren, kan problematisch zijn. Uit een enquête onder eigenaren van Bengaalse katten bleek bijvoorbeeld dat het meest voorkomende probleemgedrag destructief gedrag was dat vaak werd vertoond wanneer ze zich verveelden en niet konden jagen²³, gevolgd door ‘pica’, een eetstoornis waarbij de katten niet-eetbare voorwerpen eten, een verhoogde agressie jegens andere dieren en plassen buiten de kattenbak (vergelijkbaar met ‘het markeren van hun territorium’).²⁴ Ze staan ook bekend om hun luide gehuil in de nacht¹⁹, wat vergelijkbaar is met het gedrag van hun wilde soortgenoten.